Wat doen we er aan op school en wat kunt u er aan doen als uw kind er last van heeft?
Iedereen heeft in zekere mate last van faalangst. Faalangst is feitelijk een doodgewone vorm van stress en spanning die we voelen voordat we iets gaan doen waarvan we niet weten wat ons boven het hoofd hangt. Afhankelijk van wat je leuk vindt, zal je bepaalde spanning ook als plezierig ervaren of op de koop toe nemen bij wat je doet. Maar zijn het dingen die je alleen maar “moet” doen of die je niet leuk vindt, dan zal je de spanning veel sneller als onplezierig ervaren. Spanning ervaren is dus zeer normaal en gezond. Als je echter vaak te weinig spanning of juist teveel spanning ervaart dan is het niet goed.
Een eerste vorm van faalangst is als je alles ontloopt waarbij je fouten kunt maken. Je loopt dan mooi geen risico, maar je kunt ook nooit laten zien waar je goed in bent en je zult jezelf ook niet of nauwelijks verbeteren. Je voelt weinig spanning, maar je krijgt dat alleen voor elkaar door zoveel mogelijk te vermijden. Dat zijn bijvoorbeeld leerlingen die niets doen, hun werk steeds uitstellen en uiteindelijk afstellen. In het begin halen ze nog wel vaak voldoendes, terwijl ze steeds heel relaxed kunnen zeggen dat ze niets hebben gedaan. Op een gegeven moment komen de onvoldoendes, maar ze zeggen even relaxed dat het niet geeft omdat ze toch niets hadden gedaan. Ze willen daarmee eigenlijk zeggen dat ze wel voldoende hadden gescoord als ze wel waren gaan werken. Maar feitelijk gaan ze de confrontatie niet aan, omdat ze vaak eigenlijk bang zijn dat ze het niet echt kunnen. Dit zijn typisch gevolgen van een niet handige houding om met spanning en stress om te gaan. Ze vermijden teveel en houden zichzelf feitelijk voor de gek. Hun houding maakt het hen extra moeilijk om van die negatieve gevolgen af te komen, omdat ook hun zelfbeeld vaak vereenzelvigd is met het coole, relaxed image dat ze uitdragen.
De juiste mate van spanning en bijbehorende inspanning vinden, is het probleem voor de tweede groep leerlingen. Zij zijn degenen die veel te hard werken en veel te lang doorgaan. Deze groep kan je vergelijken met een hardloper die vlak voor de wedstrijd nog even de hele marathon gaat lopen om er zeker van te zijn, dat hij het nog wel kan. Ze leren de avond tevoren vaak tot zeer laat en staan alweer vroeg op om nog even alles door te nemen. Op school vragen ze dan weer aan anderen wat die hebben geleerd.
Wat kunnen we nu doen voor leerlingen die hier last van hebben?
In de tweede klassen nemen twee hier speciaal voor opgeleide docenten (Nelleke Bak en Jos de Pater) jaarlijks een test af (de zogenaamde SSAT), die vormen van faalangst meet bij leerlingen. Vervolgens spreken deze docenten elke leerling apart die uit deze test is gekomen als mogelijk last hebbend van faalangst. Blijkt uit de test en uit het gesprek dat de leerling echt last heeft van faalangst dan kan hij/zij een training volgen. In die training leren zij om met hun faalangstgevoelens beter om te gaan.
Er wordt ze geleerd om bijvoorbeeld anders te plannen. Er wordt ze een handiger manier van denken geleerd, waardoor ze met meer zelfvertrouwen en met een reëler zelfbeeld moeilijke situaties aankunnen. Er wordt ze geleerd om keuzes te maken. En er wordt veel geoefend met hele praktische situaties.
Wat kunt u als ouders doen als u denkt dat uw kind er last van heeft
Maak bij voorkeur geen negatieve opmerkingen als uw kind slecht heeft gescoord voor een toets. Probeer liever de oorzaak van het slechte presteren te achterhalen in een gesprek. Kijk waar uw kind graag steun zou willen hebben. Dat kan bijvoorbeeld zijn met het plannen van leerwerk. Uw kind heeft liever niet dat u hem/haar teveel op de vingers kijkt, maar belangstelling en steun wil hij/zij meestal wel. Aanwijzingen hoe iets beter kan, vallen in het water als deze als het enig goede advies worden gebracht. Ze vallen vaak veel beter als je eerst echt samen met elkaar hebt besproken waar het probleem nu werkelijk zat.
Ook voor stress rond examens is een korte training. Deze wordt eind november/begin december gegeven, zodat de examenleerlingen er het meeste profijt van hebben gedurende hun eindexamenjaar. Vlak voor de examens daadwerkelijk losbarsten, komt deze groep nog een keer bijeen om elkaar nog één keer op te peppen.
Mocht u meer informatie willen hebben, dan kunt u contact opnemen met de docenten. Dit kan telefonisch 035 - 672 99 00 of per e-mail:
Nelleke Bak: p.bak@atscholen.nl
(docente beeldende vorming / CKV en kunst)
en
Jos de Pater: j.depater@atscholen.nl
(docent katechese / maatschappijleer)
